Porozumienia sierpniowe i 21 postulatów Solidarności


Klub Gazety Polskiej Tychy |
6

40 lecie


Treść

Sierpień to w naszej historii miesiąc szczególny, miesiąc w którym Polacy wobec wszelkich przeciwności, wrogów i reżimów, walczą o wolność. W sierpniu wybuchło Powstanie Warszawskie, w sierpniu obroniliśmy nasz kraj i całą Europę przed bolszewicką nawałą, w 1919 r wybuchło pierwsze a rok później drugie Powstanie Śląskie, podpisano Unię z Litwą w Krewie, a równo 40 lat temu powstała Solidarność i rozpoczęła się ciągle niedokończona droga do wolności.

Ten letni wakacyjny miesiąc stał się w naszej historii zatem miesiącem szczególnym. W tym roku obchodzimy 40 lecie powstania NSZZ Solidarność do którego doprowadził szereg bardzo odważnych działań bardzo wielu ludzi. Niepokoje społeczne rozpoczęły się już w lipcu 1980 roku po kolejnych podwyżkach cen. Społeczeństwo miało dość. Szczególnie, że jak to w socjalizmie, funkcjonowały grupy uprzywilejowane , którym żyło się dobrze. Należał do nich cały aparat partyjny oraz aparat represji. Już w lipcu na Lubelszczyźnie rozpoczęły się strajki. W sierpniu strajkowało coraz więcej zakładów. 14 sierpnia rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej do którego doprowadziło zwolnienie z pracy Anny Walentynowicz. W całym kraju strajkowało coraz więcej zakładów, 16 sierpnia solidaryzując się z innymi zakładami w Stoczni Gdańskiej założono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, a 17 sierpnia sformułowano 21 postulatów, które otwierało żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych. Pozostałe dotyczyły przestrzegania konstytucyjnych praw i wolności, zniesienia przywilejów partyjnych oraz poprawy warunków bytowych społeczeństwa.

Żądania strajkujących załóg reprezentowanych przez Międzyzakładowy Komitet Strajkowy były następujące:

  1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych, wynikająca z ratyfikowanej przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej wolności związkowych.

  2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.

  3. Przestrzegać zagwarantowaną w Konstytucji PRL wolność słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.

  4. a) przywrócić do poprzednich praw: – ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976, – studentów wydalonych z uczelni za przekonania,
    b) zwolnić wszystkich więźniów politycznych
    c) znieść represje za przekonania.
  5. Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.

  6. Podjąć realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez:

    a) podawanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno - gospodarczej,
    b) umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.
  7. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku jak za urlop wypoczynkowy z funduszu CRZZ.

  8. Podnieść wynagrodzenie zasadnicze każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.

  9. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.

  10. Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko i wyłącznie nadwyżki.

  11. Wprowadzić na mięso i przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).

  12. Znieść ceny komercyjne i sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym.

  13. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej, oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych, zlikwidowanie specjalnej sprzedaży itp.

  14. Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 50 lat, a dla mężczyzn do lat 55 l

  15. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.

  16. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.

  17. Zapewnić odpowiednią liczbę miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.

  18. Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.

  19. Skrócić czas oczekiwania na mieszkanie.

  20. Podnieść diety z 40 zł do 100 zł i dodatek za rozłąkę.

  21. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie 4-brygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

     

    Do strajku przystępowało coraz więcej zakładów pracy, władza zaczęła się się uginać .Pierwsze porozumienie podpisano 30 sierpnia w Szczecinie, drugie przyjmujące 21 postulatów 31 sierpnia w Gdańsku, trzeciego września podpisano porozumienie w Jastrzębiu i 11 września w Katowicach. Tak, powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Solidarność. Półtorej roku później Jaruzelski wprowadził stan wojenny i Solidarność musiała zejść do podziemia, jednak półtora roczny okres wolności od 31 sierpnia 1980 do 13 grudnia 1981 roku jest nazywany „karnawałem Solidarności”.

     

    Tak się złożyło, że w środowisku naszego tyskiego klubu Gazety Polskiej, znajdują się ludzie Solidarności posiadający piękną kartę z tego okresu. Ludzie ci tworzyli Solidarność w zakładach pracy w Tychach i na Śląsku oraz tworzyli regionalne struktury Solidarności jak MKZ Tychy. Ludzie ci po wprowadzeniu stanu wojennego przeszli do działalności w strukturach podziemnej Solidarności. Należą do nich Andrzej Służalec, Wojciech Jabłoński, Kazimierz Biskupek, Roman Ptasiński, Tadeusz Smagacz, Franek Noras, Mirek Kańtor, Józef Lisiecki, Ignacy Stawarz, Śp. Władysław Szopa. Trzeba wspomnieć również o Tyszanach tworzących Solidarność, którzy odeszli do domu Ojca już dawno, Śp. Janusz Reidych, Śp. Jerzy Tacik, Śp. Dr Antonii Górka, Śp. Maria Jeziorna – Cześć ich pamięci.

    Jak wspomniałem w jednym z pierwszych zdań niniejszego tekstu, że droga do wolności jest ciągle niedokończona, tak w istocie uważam. Wśród postulatów Solidarności, było wiele takich które w późniejszym okresie transformacji ustrojowej pominięto. Transformację przeprowadzono, ze społeczną szkodą , wyprzedano majątek narodowy, zamknięto wiele zakładów pracy, na zdobytej z trudem wolności, uwłaszczyli się komuniści, SB-ecy i współpracujący z nimi donosiciele. O sprawiedliwości społecznej i prawnej ludzie Solidarności i Polacy musieli na wiele lat zapomnieć. Zdegenerowani, postkomunistyczni sędziowie są ciągle zmorą wymiaru sprawiedliwości, a postkomunistyczni i następujący po nich malwersanci ciągle poza zasięgiem wymiaru sprawiedliwości. Przez lata urzędnicy i politycy rządu platformy pozwalali nas okradać z podatków. Ludzie ci są ciągle bezkarni. Wolność religijna jest ciągle naruszana, katolicy dyskryminowani, a wartości ważne dla katolików regularnie profanowane. Jak bardzo od ideałów Solidarności odeszliśmy pokazuje sprawa ostatniego 21 postulatu – wprowadzenie wolnych sobót. Teraz godność pracownika, musiały przywrócić obecne rządy, wprowadzając wolne niedziele, dla pracowników handlu. Wiele przykładów można by tu przytoczyć, wszystkie one są dowodem na to, że walka o wolność, jest ciągle aktualna. Przytoczyć tu należy słowa JP II "Wolności nie można posiadać, wolność trzeba stale zdobywać". Współczesne czasy pokazały też, że to właśnie na ludzi Solidarności można ciągle liczyć.

 

W latach 80' po wprowadzeniu stanu wojennego, Solidarność ciągle żyła w swoich działaczach. Miejscem w którym byliśmy zawsze wolni, była Częstochowa, szczególnie w czasie pielgrzymek Ludzi Pracy do Matki Boskiej Częstochowskiej, nie zabrakło tam również tyskich działaczy. Przedstawiamy kilka zdjęć z tamtego okresu.

 

40 lecie

40 lecie

40 lecie