Wybory 4. czerwca 1989 roku - otwracie furtki do wolności!


Anna Syrek |
34

wybory 4. czerwca


Treść

4. czerwca 1989 roku odbyły się w Polsce pierwsze w okresie powojennym, częściowo wolne wybory do parlamentu. Na mocy porozumienia z komunistami, strona społeczna mogła w nich uzyskać maksymalnie 35% miejsc w Sejmie i 100% w Senacie. Strona rządowa liczyła jednak, że opozycja nie uzyska na tyle głosów, aby w pełni wykorzystać ofertę kontraktu. Mimo niskiej frekwencji 62%, pierwsza tura wyborów, w której o wyborze decydowało uzyskanie co najmniej 50% ważnych głosów, stała się sukcesem opozycji. Na przewidzianych 161 miejsc w Semie, wprowadzili oni od razu 160 kandydatów, a na 100 miejsc w Senacie 92 senatorów. Tylko 2 osobom z ekipy rządzącej udało się uzyskać 50% poparcie, reszta sromotnie przepadła.

Wybory usiłowano do ostatniej chwili fałszować. Uzgodnieniem okragłego stołu było to, że lista krajowa, ma "przejść" bez względu na wynik wyborów, który miał być korygowany w kierunku ustaleń okrągłego stołu oraz zakulisowych ustaleń sprzed okragłego stołu. Istniała obawa, że spodziewane „nie przeście” listy krajowej, z której kandydowali głównie funkcjonarusze rządzącej ekipy, spowoduje podważenie przez stronę rządową całych wyborów. Ostateczne aby umożliwić komunistom obsadzenie brakujących miejsc w Sejmie, przed II turą wyborów zmieniono ordynację wyborczą. Komunistyczni prominenci musieli dostać się do Sejmu. Stawką w tych wyborach było również zabezpieczenie interesów ekonomicznych nomenklatury i realizacja dzikiego kapitalizmu liberalnego z dopuszczeniem spółek nomenklaturowych i międzynarodowych.

Pierwsze, częściowo wolne wybory w powojennej Polsce były otwarciem furtki do wolności i jej wielkim manifestem. I chociaż kolejne lata transformacji niewątpliwie rozczarowały wielu wyborców strony społecznej z 4. czerwca, to prawdziwym zwycięzcą tych wyborów było społeczeństwo, które jednoznacznie odrzuciło komunistyczne władze.

    Artykuł powstał na podsatwie rozmowy z Piotrem Łukaszem Andrzejewskim, działaczem opozycji demokratycznej PRL, senatorem I, II, III, IV, VI i VII kadencji: http://www.radiomaryja.pl/multimedia/30-rocznica-wolnych-wyborow-do-senatu/